Cursus: Gezond Gewicht (GPT)

Je lichaam heeft elke dag energie nodig om goed te functioneren — maar hoeveel precies, dat verschilt per persoon. In deze les ontdek je wat jouw dagelijkse caloriebehoefte is op basis van leeftijd, geslacht en activiteit, en leer je waarom een goed inzicht hierin de basis vormt voor een gezond gewicht én een gezond leven.

 

Ieder lichaam heeft energie nodig om te leven. Energie zorgt er onder andere voor dat je lichaam zichzelf verwarmt, dat je organen functioneren en dat je kunt bewegen. Energie drukken we uit in calorieën. In de volksmond hebben we kilocalorieën afgekort tot calorieën. Als we zeggen dat er in een banaan ongeveer 90 calorieën zitten, bedoelen we 90 kilocalorieën.

Calorieën halen we uit voeding, dus of je nu wilt afvallen, aankomen of op gewicht wilt blijven: voeding is bepalend. Het aantal calorieën dat je dagelijks nodig hebt, verschilt per persoon. Er zijn een aantal belangrijke factoren die bepalen hoeveel energie je lichaam dagelijks verbruikt. De belangrijkste zijn:

Leeftijd; Hoe ouder je wordt, hoe minder calorieën je lichaam gemiddeld nodig heeft. Dit komt doordat je spiermassa en stofwisseling langzaam afnemen naarmate je ouder wordt.

Geslacht; Over het algemeen hebben mannen meer calorieën nodig dan vrouwen, omdat zij doorgaans meer spiermassa hebben en een snellere stofwisseling.

Activiteitniveau; Als je actiever bent, verbrand je meer calorieën. Een actieve levensstijl, met regelmatige beweging en sporten, verhoogt je dagelijkse energiebehoefte aanzienlijk.

Gewicht en lengte; Hoe groter en zwaarder je bent, hoe meer calorieën je lichaam nodig heeft om je gewicht te behouden.

 

Richtlijn voor calorieën per dag:

Gemiddelde vrouw:    1800-2200 kcal per dag

Gemiddelde man:       2200-2800 kcal per dag

  •  

Hierbij geldt: hoe jonger en actiever, hoe hoger deze waarden liggen. Hoe ouder en minder actief, hoe lager.

 

Hoeveel calorieën voor een man?

Mannen hebben een hogere caloriebehoefte dan vrouwen. Dit heeft meerdere oorzaken. Zo hebben mannen meer spiermassa (spieren verbranden meer energie), een sneller metabolisme en over het algemeen zijn mannen natuurlijk ook groter dan vrouwen. Mannen mogen dus op een dag meer calorieën eten, waarbij we een gemiddelde van 2500 kcal hanteren. Ook hierbij geldt natuurlijk dat dit afhankelijk is van leeftijd en beweging.

Leeftijd

Licht actief (PAL 1,4)

Matig actief (PAL 1,5)

Actief (PAL 1,8)

Zeer actief (PAL 2,0)

18 t/m 29

2490 kcal

2850 kcal

3210 kcal

3560 kcal

30 t/m 39

2360 kcal

2690 kcal

3030 kcal

3370 kcal

40 t/m 49

2370 kcal

2710 kcal

3050 kcal

3390 kcal

50 t/m 59

2380 kcal

2720 kcal

3060 kcal

3410 kcal

60 t/m 69

2150 kcal

2460 kcal

2760 kcal

3070 kcal

70 & ouder

2140 kcal

2450 kcal

2760 kcal

3060 kcal

 

Onderstaande afbeelding geeft de energiebehoefte per leeftijd en activiteitsniveau overzichtelijk weer. Een PAL-waarde van 1,4 (groene lijn) gaat uit van licht actief, een PAL-waarde van 2,0 (oranje lijn) gaat uit van zeer actief.

Bron: Gezondheidsraad

 

Hoeveel calorieën voor een vrouw?

De gemiddelde caloriebehoefte voor vrouwen is 2000 kcal per dag. Hierbij gaan we uit van een gemiddelde vrouw die op gewicht wil blijven.

Leeftijd

Licht actief (PAL 1,4)

Matig actief (PAL 1,5)

Actief (PAL 1,8)

Zeer actief (PAL 2,0)

18 t/m 29

2020 kcal

2310 kcal

2600 kcal

2880 kcal

30 t/m 39

1900 kcal

2170 kcal

2440 kcal

2710 kcal

40 t/m 49

1890 kcal

2160 kcal

2430 kcal

2700 kcal

50 t/m 59

1890 kcal

2150 kcal

2420 kcal

2690 kcal

60 t/m 69

1740 kcal

1990 kcal

2240 kcal

2490 kcal

70 & ouder

1730 kcal

1970 kcal

2220 kcal

2460 kcal

 

Tijdens de zwangerschap stijgt de energiebehoefte bij vrouwen. Per trimester loopt de dagelijkse energiebehoefte op.

  • Trimester 1: +80 kcal/dag
  • Trimester 2: +310 kcal/dag
  • Trimester 3: +570 kcal/dag

Ook bij borstvoeding stijgt de energiebehoefte. Het gaat dan om een extra van +370 kcal/dag.

Onderstaande afbeelding geeft de energiebehoefte per leeftijd en activiteitsniveau overzichtelijk weer. Een PAL-waarde van 1,4 (groene lijn) gaat uit van licht actief, een PAL-waarde van 2,0 (oranje lijn) gaat uit van zeer actief.

Bron: Gezondheidsraad

 

Hoe nu verder?

Bekijk in bovenstaande afbeeldingen wat jouw caloriebehoefte is op basis van jouw leeftijd en activiteitsniveau (schat vooral je activiteitniveau niet te hoog in!). De volgende stap is, bekijken wat je daadwerkelijk per dag aan calorieën binnen krijgt. Het eenvoudigst is om gebruik te maken van een (gratis) voedingsapp (bijvoorbeeld Fitatu), die dat helemaal voor je uitrekent.

Begin eens met twee weekdagen en één weekenddag in de app te zetten (die je huidige eet-/drinkpatroon goed weergeven). Dit geeft alvast een globaal beeld van je huidige calorie-inname.

 

Wil je meer de diepte in? Stel in de app dan de volgende doelen in per macro, gekoppeld aan jouw persoonlijke situatie. Hulp of nóg meer maatwerk nodig, aangepast aan jouw persoonlijke behoeften? Schakel een professional in.

 

Helemaal zelf doen?

Reken je het liever zelf uit? Dan zie je in onderstaande afbeelding hoeveel gram van ‘iets’ hoeveel calorieën geeft.